តើអ្វីទៅជាយានយន្តអគ្គិសនី (EV)? ហើយវាដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច?

EV គឺជាអ្វី? 

EV គឺជាពាក្យកាត់នៃ "Electric Vehicle" (យានយន្តអគ្គិសនី)។ ពួកវាជារថយន្តដែលមានម៉ូទ័រអគ្គិសនីដើរដោយថាមពលថ្ម ជំនួសឱ្យម៉ាស៊ីនចំហេះក្នុងដែលប្រើប្រាស់សាំង។

មូលហេតុមួយក្នុងចំណោមមូលហេតុដែល EV កាន់តែមានប្រជាប្រិយភាព គឺដោយសារការកែលម្អបច្ចេកវិទ្យាថ្មថ្មីៗ។ អាគុយសំណ (Lead-acid) ចាស់ៗមានទម្ងន់ធ្ងន់ខ្លាំង មានចម្ងាយបើកបរតិចជាង ១០០ ម៉ាយល៍ (ប្រហែល ១៦០ គីឡូម៉ែត្រ) និងអាចប្រើប្រាស់បានត្រឹមតែការបញ្ចូលថ្មពេញប៉ុន្មានរយដងប៉ុណ្ណោះ។ ចំណែកថ្មលីចូម-អីយ៉ុង (Lithium-ion) ថ្មី មានចម្ងាយបើកបររហូតដល់ ៣០០ ម៉ាយល៍ (ប្រហែល ៤៨០ គីឡូម៉ែត្រ) និងមានអាយុកាលវែងជាងមុន ១០ ដង ដោយអាចប្រើប្រាស់បានតាមរយៈការបញ្ចូលថ្មពេញប្រហែល ២,០០០ ដង។

អត្ថប្រយោជន៍នៃរថយន្តអគ្គិសនី

រថយន្តអគ្គិសនីប្រភេទផ្សេងៗកំពុងទទួលបានការទទួលស្គាល់ពីអ្នកប្រើប្រាស់ ដោយសារអត្ថប្រយោជន៍ដូចជា៖

• ខ្យល់ស្អាត៖ ពួកវាមិនដុតបំផ្លាញឥន្ធនៈផូស៊ីល ដូច្នេះមិនបញ្ចេញសារធាតុពុលទៅលើដងផ្លូវ និងក្នុងសហគមន៍ដែលអ្នករស់នៅឡើយ។

• ស្ងាត់៖ ម៉ាស៊ីនអគ្គិសនីបង្កើតសំឡេងតិចជាងម៉ាស៊ីនចំហេះក្នុងឆ្ងាយណាស់។

• ការថែទាំទាប៖ ម៉ាស៊ីនមានគ្រឿងបន្លាស់តិច ដែលនាំឱ្យអ្នកចំណាយប្រាក់ និងកម្លាំងតិចក្នុងការថែទាំ។

• សន្សំសំចៃថ្លៃសាំង៖ ទោះបីជាមានតម្លៃថ្លៃនៅពេលទិញដំបូង ប៉ុន្តែអ្នកនឹងមិនចាំបាច់បង់ប្រាក់នៅស្ថានីយប្រេងឥន្ធនៈដើម្បីឱ្យរថយន្តដំណើរការឡើយ។

• ការស្ទុះខ្លាំង៖ ម៉ូទ័រអគ្គិសនីបង្កើតកម្លាំងរមួល (Torque) ដ៏អស្ចារ្យភ្លាមៗនៅពេលអ្នកជាន់ហ្គែរ។

• បច្ចេកវិទ្យាទំនើប៖ ម៉ូដែលភាគច្រើនមានរូបរាងទាន់សម័យ និងមានមុខងារទំនើបៗជាច្រើន។

  

តើរថយន្តអគ្គិសនីមានប្រភេទអ្វីខ្លះ?

១. រថយន្តអគ្គិសនីប្រើថ្មសុទ្ធ (BEVs): ប្រើប្រាស់ថាមពលពីថ្មដែលអាចសាកបានទាំងស្រុង។ ចម្ងាយបើកបរមានកម្រិតទៅតាមសមត្ថភាពថ្ម ល្បឿន និងស្ថានភាពផ្លូវ។

២. រថយន្តហ៊ីប្រ៊ីដសាកភ្លើង (PHEVs): ដំណើរការដោយថាមពលថ្មផង និងឥន្ធនៈផូស៊ីលផង។ អ្នកអាចសាកភ្លើង ឬប្រើសាំង/ម៉ាស៊ូតបាន។

៣. រថយន្តហ៊ីប្រ៊ីដអគ្គិសនី (HEVs): ប្រើម៉ាស៊ីនចំហេះក្នុងដើម្បីរត់ផង និងដើម្បីសាកថ្មផង។ វាមិនចាំបាច់ដោតសាកភ្លើងឡើយ។

៤. រថយន្តប្រើកោសិកាឥន្ធនៈ (FCEVs): ប្រើប្រាស់ឧស្ម័នអ៊ីដ្រូសែនដើម្បីបង្កើតអគ្គិសនីទៅឱ្យម៉ូទ័រ។ វាមិនបញ្ចេញឧស្ម័នពុលឡើយ។

EVដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច?

ដើម្បីយល់ឱ្យកាន់តែច្បាស់អំពីរបៀបដែលរថយន្តអគ្គិសនី (EV) ដំណើរការ យើងអាចបែងចែកវាជាផ្នែកសាមញ្ញៗដូចខាងក្រោម៖

១. ការផ្ទុកថាមពល (The Battery Pack)

ជាដំបូង ថាមពលអគ្គិសនីត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងកញ្ចប់ថ្មដ៏ធំមួយ (ជាទូទៅនៅក្រោមបាតរថយន្ត)។ នៅពេលអ្នកដោតសាកភ្លើង ថាមពលនឹងត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងទម្រង់ជា ចរន្តជាប់ (DC)។

២. ការបញ្ជា និងការបំប្លែងថាមពល (The Controller & Inverter)

នៅពេលអ្នកជាន់ហ្គែរ ឧបករណ៍បញ្ជា (Controller) នឹងទាញយកអគ្គិសនីពីថ្ម។ ដោយសារម៉ូទ័ររថយន្តភាគច្រើនប្រើ ចរន្តឆ្លាស់ (AC) ដូច្នេះវាត្រូវឆ្លងកាត់ឧបករណ៍បំប្លែង (Inverter) ដើម្បីប្តូរពី DC ទៅ AC និងដើម្បីគ្រប់គ្រងល្បឿន ឬកម្លាំងបង្វិលរបស់ម៉ូទ័រ។

៣. ការបង្កើតចលនា (The Electric Motor)

ក្នុងម៉ាស៊ីនអគ្គិសនី វាមិនមានការដុតបំផ្ទុះសាំងដូចម៉ាស៊ីនធម្មតាទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ៖

• អគ្គិសនីបង្កើតឱ្យមាន ដែនម៉ាញ៉េទិច (Magnetic Field)។

• ដែនម៉ាញ៉េទិចនេះរុញច្រានផ្នែកវិលនៃម៉ូទ័រ (Rotor) ឱ្យវិលក្នុងល្បឿនលឿនបំផុត។

• ចលនាវិលនេះនឹងបញ្ជូនទៅកាន់កង់ដោយផ្ទាល់តាមរយៈប្រព័ន្ធបញ្ជូនចលនា (Transmission) ដែលមានតែមួយលេខ (Single-speed) ប៉ុណ្ណោះ។

៤. ការបញ្ចូលថាមពលមកវិញពេលជាន់ហ្វ្រាំង (Regenerative Braking)

នេះគឺជាចំណុចពិសេសបំផុតរបស់ EV! នៅពេលអ្នកដកជើងពីហ្គែរ ឬជាន់ហ្វ្រាំង៖

• ម៉ូទ័រនឹងប្តូរតួនាទីទៅជា ម៉ាស៊ីនភ្លើង (Generator) វិញ។

• វានឹងយកចលនាវិលរបស់កង់មកបង្កើតជាអគ្គិសនី រួចបញ្ជូនទៅបញ្ជូលក្នុងថ្មវិញ។ វាជួយឱ្យរថយន្តបន្ថយល្បឿនផង និងសន្សំថាមពលបានខ្លះផង។

  
  

 ជម្រើសនៃការសាកថ្ម (EV Charging)

• កម្រិតទី ១ (Level 1): ប្រើរន្ធដោត ១២០ វ៉ុល ធម្មតានៅផ្ទះ។ បន្ថែមចម្ងាយបាន ២ ទៅ ៥ ម៉ាយល៍ ក្នុងមួយម៉ោងនៃការសាក។

• កម្រិតទី ២ (Level 2): ប្រើប្រព័ន្ធ ២៤០ វ៉ុល។ បន្ថែមចម្ងាយបានប្រហែល ៤០ ម៉ាយល៍ ក្នុងមួយម៉ោង។ ជាជម្រើសពេញនិយមសម្រាប់សាកនៅផ្ទះ ឬចំណតរថយន្ត។

• ការសាកល្បឿនលឿនចរន្តជាប់ (DC Fast Charging): អាចសាកថ្មបានដល់ ៨០% ក្នុងរយៈពេលតិចជាងមួយម៉ោង។

ប៉ាន់ស្មានចម្ងាយបើកបរដែលទទួលបាន ក្នុងរយៈពេល ១ ម៉ោងនៃការសាក៖

• Level 1: ៣ ទៅ ៨ គីឡូម៉ែត្រ

• Level 2: ប្រហែល ៦៤ គីឡូម៉ែត្រ

• DC Fast Charging: ប្រហែល ៩៦ គីឡូម៉ែត្រ (ឬច្រើនជាងនេះ អាស្រ័យលើកម្លាំងស្ថានីយ)

  

 ហេតុអ្វីមនុស្សកាន់តែចាប់អារម្មណ៍ EV? 

•  កាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាន 

•  ចំណាយថ្លៃថែទាំតិច 

•  ថាមពលអនាគត 

•  បច្ចេកវិទ្យាឆ្លាតវៃ 

EV មិនមែនជារឿងអនាគតទៀតទេ… វាកំពុងក្លាយជាជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្សជាច្រើនហើយ។ 

រថយន្តអគ្គិសនី (EV) គឺជាជម្រើសថ្មី សម្រាប់ការធ្វើដំណើរដែលស្អាត ស្ងៀម និងឆ្លាតវៃ។ ដោយប្រើអគ្គិសនីជំនួសសាំង EV មិនត្រឹមតែជួយអ្នកសន្សំប្រាក់ទេ ប៉ុន្តែជួយការពារបរិស្ថាន និងអនាគតផែនដីផងដែរ 🌍